×

The NY Times үйретеді

20.01.2018

Мектеп қабырғасы- бала санасын қалыптастырушы алғашқы институттардың бірі болса, оның сапасының, ал одан гөрі онда берілетін білімінің сапасы өте маңызды. Қазіргі мектептердің барлығына жаппай сын айтылады: бірде ата-аналардан, бірде оқушылардан, бірде сол мектептерде жұмыс жасайтын ұстаздардың өздерінен. Мектептердегі түрлі методикалар, жаппай жаңалау, қазіргі мелекетімізде үрдіс алып жатқан қайта аттестациядан өту. Онын барлығы жақсы, алайда оқушы түгіл кей кездері жаңа методиканы артында үлкен тәжірибесі бар ұстаздар да түсіне алмауда, ал балалар сол қалпы заманда болып жатқан үрдістерді әлі түсіне алмауда. Оны өзгертудің жолы бар ма және ол қалай жүзеге асады деп алғаш рет  медиа әлемінің алыбы The NY Times сұрақ көтерген болатын: БАҚ - білім алу қайнары бола алады ма?

Аталған газет өзінің   «The Learning Network» атты жеке блогын ашып, онда ұстаздарға, оқушыларға арналған арнайы материалдар жиынтығы, сабақ жоспарларын, сұрақтар мен тапсырмалар, тіпті керекті қосымшалар мен сілтемелерді де жариялап отырады. Жоба бірнеше бөлімнен тұрады. Онын негізгі екеуін қарастырып кетейік. Бірінші: жоғарғы сынып оқушылары, колледж студенттеріне және ұстаздарға арналған бөлімі. Мұнда ұстаздарға арналған сабақ жоспарлары, арнайы сұрақтар, сабақ барысында өткізуге болатын түрлі белсенді ойындар мен логикалық сынақтар жиынтығы бар.

Оқушылар үшін: қосымша материалдар және керекті сілтемелер де жинақталған. Әрбір күнге арнайы тақырыптар жиынтығы және жеке анализ жасауға мүмкіндік беру үшін сұрақтар қойылады. Күн сайын жоба қолданушыларына сабақ үстінде талқылауға арналған The NY Times жариялаған актуалды тақырыптар беріліп, соңында сұрақтар және тапсырмалар беріледі. Одан бөлек, қосымша материалдар, мақалалар жарық көріп жатады. Ол мақалалар басында арнайы тезисті түрде жасөспірімдердің түсінігіне қарай тақырыпты ашып беру кездеседі.

Мақала соңында тағы да қосымша тапсырмалар мен жеке жұмысқа арналған ақпарат болады. Апта сайын жобада медиа алыптардан, түрлі  танымал тұлғалардың арнайы кеңестері мен “ақпараттық сауаттылықты” қалыптастыруға арналған  кеңестер мен жеке тәжірибилерімен бөлісуге арналған мақалалары жарияланып тұрады. Ұстаздарға актуалды мақалалар сілтемелері қол жетімді болып, талқылау жүргізуге арналған қосымша мақалалар бар. Тіпті, қарапайым сабақты практикалық жағынан тиімді, әрі қызықты өткізу үшін арнайы жоспарлар құрылған.

 

Oқушыларға қарапайым математикалық заңдылықтарды түсіндіруді сайлау алдыңдағы астыртын іс-әрекет арқылы түсіндіргіңіз келеді ме? Оңай! Немесе физика заңдылықтарын соңғы әлем трендеті арқылы түсіндіру және басқа да қызықты дүниенің бәрі бар.

 

Екінші бөлімі: 13 жас және одан жоғары жастағы балалара арналған. Мұнда сіз ешқандай: “Олар әлі балалар ғой” деген және тек жарқын, күлгін түсті әлем туралы жазылған мақалаларды емес, әлемде орын алып жатқан саяси, әлеуметтік тақырыптар, үлкендерше қойылған сұрақтарды  көресіз. Қарапайым тарихты оқу- әлемдегі саяси жағдайды талдаумен түсіндіріледі және бұнын барлығы толықтай тек газеттің мақалаларының негізінде жүзеге асады. Дегенмен, барлығы осыншалықты “ қатал” емес. Бұнын барлығы тек жасөспірімдедің жеке “мендік сөзің” және көзқарасын қалыптастыруға бағытталған. Солай, газетте гаджеттердің зияны туралы мақала кездескен кезде бұл жасөспірімдердің өз пікірлерің білу үшін және өз көзқарасын қорғап шығуға жақсы мүмкіндік. Бұл бөлімде, онымен қоса, аптасына бір рет жасөспірімдерге қалай да қатысы бар, жетістікке жеткен жастар жайлы бір мақала жарық көріп тұрады.

 

Бұл өзіндік алға тартушы құрал және тағы да анализ жасауға арналған жақсы бір материал.

 

Балалардың визуалды қабылдауы өте жақсы екенің білетін жоба ұйымдастырушылары көп әріптердің арасында суреттерді қосуды және “Ал бұл суретте не бейнеленген деп ойлайсың?”, “Ал мына жерде қандай процесс жүріп жатыр?” деген сияқты қарапайым сұрақтар арқылы балалардың тіпті суреттен максималды түрде ақпаратты шығаруды және анализ жасауды үйретеді. Бұл жобаның негізін қалаушылар қоса алғанда педагогтар және журналисттер. Өздерінің жобаларының тек қызықты ақпарат және тәтті тоқаш сөресі ретінде ғана емес, нағыз білім беру орталығы деп есептейді. Барлық жобадағы материалдар бірнеше қайтара тексеруден өтіп, педагогикалық біліммен толықтырылып отырады.

 

Жоба редакторлары Кэтрин Шультен мен Майкл Гончар басқа да баспалар дәл осындай “білім беру бөліміне” ие бола алатынына сенімді. Олардың ойынша, бұл керісінше мемлекеттегі жастардың ойлау сапасын, әсіресе критикалық ойлауын және ақпараттық сауаттылығын жақсартады. Онымен қоса, таңдау болған жағдайда жұмыс одан екі есе сапалырақ болатынына сенеді. Жобаның негізінде тек екі редактор және бірнеше фрилансер жұмыс жасайды және жоба негізін салушылардың ойынша бұл өте тиімді, әрі дұрыс. Себебі, басты мақсат: сан емес, сапа.

 

Ал, біздің елдегі жағдай қандай? Осыдан бірер жыл бұрын ғана мектептерде дүйсенбінің бір сағаты арнайы “Жаңалық сағаты” деп аталып келді. Онда, оқушылар соңғы актуалды жаңалықтармен бөлісіп, талқыға салатын. Дегенмен, The NY Times мысалындағы медиаресур бізге де керек екені сөзсіз. Ондай ресурс жақын арада пайда болады ма, жоқ па? Белгісіз...